Brenno


W Brennie jest 08:14:18
Erwiny, Henryka, Mariusza

Zdjęcie: Zapal znicz pamięci Zdjęcie: Zapal znicz pamięci Zdjęcie: Zapal znicz pamięci Zdjęcie: Zapal znicz pamięci

Zapal znicz pamięci

Jak co roku w okolicach Uroczystości Wszystkich Świętych rusza wiele akcji, chciejmy włączyć się i my do niej. Naszą pamięcią i modlitwą obejmijmy nauczycieli, dyrektorów naszej szkoły, którzy pracowali, kształtowali nasze pokolenia, realizując swoje powołanie.
 
Wspomnienia zebrane dotyczą nieznanego naszemu pokoleniu dyrektora Jana Geperta oraz znanego starszemu pokoleniu dyrektora Franciszka Talagę


Wieloletni dyrektor szkoły w czasach powojennych
Franciszek Talaga
(1921 – 1982)
   Urodzony 24 listopada 1921 w Lesznie, syn Jana i Antoniny. Uczęszczał w swoim rodzinnym mieście do szkoły podstawowej i gimnazjum. Naukę przerwał mu wybuch II wojny światowej. W wieku 18 lat wywieziony został do Niemiec, miejscowości Kassel, gdzie pracował u miejscowych bauerów do maja 1945roku. Po zakończeniu działań wojennych znalazł się na terenie strefy amerykańskiej i przez rok pracował w polskim obozie Kassel Hasenhecke. Zajął się tam tworzeniem placówki oświatowej, gdzie uczył języka polskiego, prowadził obozową drużynę harcerską i piłkarską. Chciał w ten sposób zaszczepić polskość, tęsknotę za ojczyzną. Bywały też sytuację, gdzie służył jako tłumacz niemiecko-polski, posługując sie biegle językiem niemieckim. Był to czas kiedy poznał swoją przyszłą żonę Marię Sobol, wywodzącą się z ziemi tarnowskiej. Zawarli ślub w marcu 1946 roku, otrzymując akt ślubuw języku polskim, angielskim i niemieckim.
    Wracając z wygnania wojennego w lipcu 1946r., przekraczając granicę w Dziedzicach, wraca z małżonką do swojego rodzinnego Leszna. Dalej rozpoczyna niezmiernie trudną w tamtych czasach, a jakże potrzebną pracę wiejskiego nauczyciela. Pracował kolejno w: Kątach Maciejewo, Popowie Wonieskim i Witosławiu jako nauczyciel i zarazem kierownik tamtejszych placówek. Obowiązki zawodowe godził wtedy z dalszą nauką zdobywając kwalifikacje pedagogiczne.
   Od 1952 roku pracował w Brennie, gdzie objął jednocześnie stanowisko kierownikaówczesnej siedmioklasowej Szkoły Podstawowej Brenno-Wijewo. W następnych latach następowało przekształcanie placówek oświatowych. Pan Talaga pełnił niezmiennie przez 29 lat funkcję kierownika, dyrektora Szkoły Podstawowej w Brennie, Zbiorczej Szkoły Podstawowej w Wijewie do 31 grudnia 1981 roku.
   Ziemia breńska i wijewska, z którą związał się całym sercem, stała się ziemią jemu najbliższą. Dla niej i jej mieszkańców pracował, o jej sprawy się troszczył, jej rozwojem się cieszył. Niełatwa była to praca w latach odbudowy kraju, przemian politycznych i społecznych. Nie ograniczał się tylko do kierowania szkołą. Od samego początku wykazywał wiele troski o oświatę dorosłych, o rozwój życia kulturalnego wsi. Organizował liczne kursy i szkolenia. W listopadzie 1957roku powołał jedną z pierwszych Szkół Przysposobienia Rolniczego
w ówczesnym województwie zielonogórskim w Brennie, którą kierował przez 15 lat, kiedy to zostaje przeniesiona do Radomyśla. Okoliczni rolnicy zdobywali świadectwo ukończenia tej szkoły z podpisem Dyrektora Franciszka Talagi. Jako niestrudzony działacz kulturalny prowadził amatorskie zespoły teatralne i artystyczne, które należały do tradycji naszej wsi. Zawsze troszczył się o wszystkie dzieci, nie tylko szkolne. Corocznie organizował latem dziecińce wiejskie, poświęcając tej sprawie wiele zachodu i wysiłku. Aktywnie działał w miejscowej Radzie Narodowej, był członkiem jej prezydium. Pracował w Radzie Nadzorczej Gminnej Spółdzielni w Wijewie. Działał w miejscowej Straży Pożarnej. Był inicjatorem utworzeniaKoła Towarzystwa Przyjaciół Dzieci. Współuczestniczył w dziele budowy remizy strażackiej, Wiejskiego Domu Kultury.
   O jego przywiązaniu do ziemi, małej ojczyzny, świadczy organizacja szkolnej Izby Pamięci Narodowej utworzonej w roku 1973. Stała się ona zarazem wiejskim muzeum regionalnym. Zgromadzone eksponaty obrazowały bogatą przeszłość naszej ziemi. Prowadził spotkania dla wycieczek szkolnych, obozowych i indywidualnych turystów propagując historię naszych przodków. Dokonał opracowań zbiorów, sporządził wypisy ze starych kronik, chcąc w ten sposób następnym pokoleniom przekazać chlubną przeszłość, ocalić od zapomnienia to wszystko, co godne pamięci Polaka, walki naszych przodków. Był autorem opracowań pod tytułem „Z kart historii Brenna i okolic” oraz „Ludzie naszej wsi”.
   Nie umiał siedzieć bezczynnie. Corocznie w czasie wakacji zaglądał do szkoły, prowadził Młodzieżowe Schronisko Turystyczne i szkolną bibliotekę. Zawsze oddany sprawom szkoły. Potrafił swoje zainteresowania zaszczepić swoim córkom: Marii, Irenie i Krystynie. Rzadko się to zdarza – wszystkie zostały nauczycielkami. Traktował swój zawód jako powołanie, cieszył się ogromnym uznaniem wśród społeczeństwa. Pomagał miejscowej ludności w sporządzaniu dokumentów sądowych, administracyjnych oraz poradach w różnorodnych sprawach. Miał swoje hobby były to zbiory znaczków pocztowych, poświęcał na to wiele swojego wolnego czasu. Lubił pracę w ogrodzie, uprawiał warzywa, sadził krzewy i drzewa owocowe.Swój wolny czas poświęcał też na czytanieksiążek,szczególnie uwielbiał historię Polski. Trylogię Sienkiewicza czytał wielokrotnie i ulubione fragmenty znał na pamięć.
   Wyniki Jego pracy zostały wysoko ocenione przez władze szkolne i administracyjne. Otrzymał wiele nagród, dyplomów wyróżnień. Między innymi: Złoty Krzyż Zasługi i Kawalerski Krzyż Orderu Odrodzenia Polski. Wiele odznaczeń za zasługi dla byłego województwa zielonogórskiego. Jego nazwisko figuruje w honorowej księdze zasługi nauczycieli byłego województwa leszczyńskiego, zasłużonych działaczy Młodzieżowych Schronisk Turystycznych, Towarzystwa Przyjaciół Dzieci, Ruchu Spółdzielczego. Został też odznaczony odznaką opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej.
   Umarł 10 marca 1982. Pozostaje w pamięci wielu pokoleń naszej okolicy jako nauczyciel, dyrektor wymagający, a zarazem dbający o ład i porządek szkół, troszczący się o przekazywanie tradycji, pamięci naszych przodków.
Cześć Jego pamięci.



Opracowała: Anna Walachowska
Bibliografia:
Kronika Szkoły Podstawowej w Brennie 1955-1974
Wspomnienia córki Ireny Talaga








 

Dyrektor Szkoły Powszechnej Brenno-Wijewo
Jan Geppert
(1878 – 1950)
   Urodzony 6 maja 1878 roku w Podróżnej w rodzinie chłopskiej Longina Gappy i Wiktorii z Sonnenbergów, pochodzącej także z polskiej rodziny chłopskiej z pobliskich Tłukom( okolice pilskie). Miał dwóch braci. Pobierał nauki w szkole w Łobżenicy i Seminarium Nauczycielskim w Paradyżu. Wraz z bratem zmienili nazwisko Gappa na Geert, gdyż miało ono dla nich charakter przezwiska.
   Od 1 kwietnia 1899r. objął posadę nauczycielai kierownika 6 - klasowej Szkoły Powszechnej Brenno-Wijewo, był w trakcie strajku szkolnego w sprawie nauki w szkole w języku polskim.Były to czasy, kiedy uczył w języku niemieckim, a później w języku polskim. Przez wszystkie lata swojego nauczania był też nauczycielem religii. W czasie zaboru pruskiego naszej okolicy nauczał religii w niższych oddziałach w języku polskim i był nazywany przez mieszkańców „polskim nauczycielem”.

   W 1906 roku wstąpił w związek małżeński z Wandą, z domu Michalewicz, z Wijewa. Całe swoje życie nauczycielskie spędził w tej samej szkole. Miał dwoje dzieci: syna Edmunda i córkę Helenę. Od 1 października 1936r. kierownik Jan Geppert odszedł na emeryturę. Następcą został Franciszek Rajewski z Rawicza.
   W chwili przejścia na emeryturę był wdowcem. Pan Jan przeniósł się do Rawicza, aby pomagać córce Helenie w wychowaniu jej dzieci. Znalazł sobie nowe zajęcie, działał w Akcji Katolickiej. W czasie II wojny światowej, kiedy córka była
w Rumunii, a zięć w wojskui niewoli, pan Geppert samodzielnie opiekował się wnuczkami. Według relacji córki brał udział też w tajnym nauczaniu w okresie okupacji.
Syn Edmund, lekarz, w czasie II wojny światowej przebywał w polskich siłach zbrojnych na zachodzie, zmarł w 1949r.
   Jan Geppert zmarł w Rawiczu 14 lutego 1950r. Po uroczystym pogrzebie
udziałem społeczeństwa rodzina spełniła jego życzenie, przenosząc jego zwłoki do Brenna. Spoczywa w grobie małżonki Wandy, pośród wielu swoich byłych uczniów, którym oddał najlepsze lata swego życia.

Opracowała: Anna Walachowska
Bibliografia:
Kronika Szkolna Brenno-Wijewo 1918-1954
Wspomnienia przyrodniego brata Władysława Brzezińskiego















aktualizowano 2019-10-31 22:03:24 / AnitaSolarczyk


Brenno